
Istotnym zagadnieniem, często nie docenianym lub źle pojmowanym, jest prawidłowe usytuowanie szklarni w stosunku do stron świata. Tradycyjnie przyjęto stosować kierunek północ—południe. Przeprowadzone w kilku krajach badania wykazały, że dla szklarni wolno stojących najwłaściwszy jest kierunek wschód—zachód. Kierunek ten umożliwia najlepsze wykorzystanie światłą dziennego od września do kwietnia, a więc w okresie, w którym ilość światła decyduje o szybkości wzrostu i rozwoju roślin, a kąt padania promieni słonecznych na powierzchnię ziemi jest bardzo mały. W grudniu kąt ten dla szerokości geograficznej, na jakiej znajduje się Warszawa, wynosi około 14° w południe (rys. 8). Szklarnie usytuowane w kierunku północ—południe (N—S) nie korzystają zimą w godzinach południowych, gdy promieniowanie słoneczne jest najsilniejsze, z bezpośredniego promieniowania słonecznego. W takich szklarniach cienie elementów konstrukcyjnych i szczeblin dachowych zacieniają całkowicie powierzchnię uprawną, z wyjątkiem części przy południowym szczycie. a Rys. 8. Stopień zacienienia powierzchni uprawnej przy różnym usytuowaniu szklarni w stosunku do stronświata (dla szer. geogr. Warszawy i dnia 1.11 godzina 12): A — szklarnia usytuowana osią w kierunku NS; B — szklarnia usytuowana osią w kierunku EW Jeżeli natomiast szklarnia ustawiona jest osią w kierunku wschód—zachód (E—W), promienie słoneczne padają na po J. 12m j, Sm (, 12m \ 9,5m j. Rys. 9. Długość cienia rzucanego przez szklarnię usytuowaną w kierunku wschódzachód w południe 1 i 15 lutego (dla szerokości geograficznej Warszawy) łudniową połać dachu i południową boczną ścianę szklarni, a elementy konstrukcyjne rzucają jedynie paski cieni, zacieniając 8—10% ogólnej powierzchni. Obliczono, że różnica w sumie światła przenikającego w miesiącach zimowych do szklarni usytuowanej N—S w stosunku do szklarni ustawionej E—W wynosi nawet do 20% na korzyść tej drugiej, w zależności od stopnia zabrudzenia szkła i stanu powłok ochronnych (farby) na elementach konstrukcyjnych szklarni; elementy nie malowane, ciemne, pochłaniają znaczne ilości światła przenikającego przez szkło do szklarni. Umieszczając obok siebie szereg szklarni i zachowując kierunek ich osi E—W, należy pamiętać, że powinny one być tak oddalone od siebie, aby nie zacieniały się wzajemnie (rys. 9). Odległość między szklarniami o kierunku E—W zależy od ich szerokości, wysokości oraz terminu, w którym rozpoczyna się produkcję w szklarni. Dla tego terminu należy obliczyć długość cienia szklarni usytuowanej od strony południowej, znając jej wysokość i szerokość oraz kąt padania promieni słonecznych w danym okresie. Jeżeli szklarnie będą posadowione tarasowo na południowym skłonie, to odległości Praktycznie biorąc, od tej wartości należy odjąć połowę szerokości szklarni, ponieważ długość cienia obliczona była od punktu, w którym znajduje się kalenica, a więc od połowy szerokości szklarni. A zatem szklarnia o przyjętych wymiarach będzie dnia 22.1. rzucała cień długości 18,37 m — 6 m = 12,37 m, licząc od północnej krawędzi ściany bocznej. Ponieważ wysokość cokołu betonowego łącznie z zamontowanymi na nim elementami konstrukcyjnymi wynosi co najmniej 40—50 m, obliczoną długość cienia szklarni stojącej od południowej strony można będzie zmniejszyć o wartość: pomiędzy nimi mogą być zmniejszone, ponieważ cień szklarni znajdującej się od strony południowej będzie odpowiednio krótszy. Przedstawiony sposób obliczania prawidłowej odległości pomiędzy szklarniami uwzględnia fakt, że największa część bezpośredniego promieniowania słonecznego wnika zimą do szklarni przez ściany boczne. Dlatego też wyeliminowanie zacienie nia tych ścian ma zasadniczy wpływ na intensywność oświetlenia powierzchni uprawnej w szklarni śmieszne życzenia urodzinowe | ogrody warszawa | altana | materiały reklamowe | huśtawki ogrodowe