Szklarnia - Choroby

Brunatna plamistość liści pomidorów {Cladosporium fulvu.m). Choroba występuje głównie w szklarniach i tunelach foliowych, w warunkach korzystnych dla rozwoju grzyba, a więc w wil­gotności powietrza powyżej 80% i temperaturze 18—22°C. Na górnej stronie liści porażonych roślin występują żółte plamy, później brunatniejące od środka. Na dolnej stronie liści, w miejscach plam, powstaje brunatny, aksamitny nalot (trzonki i zarodniki konidialne). Porażone liście zamierają. Pierwotnej infekcji dokonują zarodniki grzyba pozostałe na elementach konstrukcji szklarni, na palikach, sznurkach lub w glebie. Zarodniki są bardzo odporne na suszę, wysokie tem­peratury itp. i mogą zachować żywotność przez wiele miesięcy. Choroba pojawia się najczęściej na starszych roślinach i roz­przestrzenia się bardzo szybko, znacznie obniżając plon. Naj­większe nasilenie choroby obserwuje się na pomidorze upra­wianym jesienią. Zapobieganie i zwalczanie. W szklarniach nale­ży uprawiać odporne (całkowicie lub częściowo) na tę chorobę odmiany (np. V548) lub nowe mieszańce heterozyjne. Ponieważ grzyb ma wiele ras, a niektóre odmiany są odporne tylko na jedną lub dwie z nich, mogą one ulec porażeniu przez rasę, na którą są wrażliwe. Zabiegiem profilaktycznym jest gazowanie szklarni po za­kończeniu zbiorów, a przed usunięciem roślin, dwutlenkiem siarki (spalenie 15 g siarki na 1 m3 szklarni). Szklarnia przed gazowaniem powinna być sucha, dokładnie uszczelniona i po­zbawiona kontaktu z pomieszczeniami, w których znajdują się rośliny, ponieważ dwutlenek siarki nawet w minimalnym stę­żeniu zabija rośliny. Jest to gaz silnie trujący dla ludzi i zwie­rząt. Dla lepszego palenia się siarki należy na każdy 1 kg siarki dodać 40 g saletry sodowej (NaN03) lub potasowej (KN03), lub nadmanganianu potasu (KMn04). Przed zapaleniem zwilżyć siar­kę denaturatem. Czas gazowania w temperaturze 15—30°C wy­nosi 12—24 godzin. Przed sadzeniem roślin należy termicznie zdezynfekować glebę, a następnie opryskać wszystkie elementy konstrukcji szklarni, szkło, elementy instalacyjne, jak również powierzchnię gleby roztworem formaliny. Roztwór formaliny przyrządza się dodając 1 1 40procentowej formaliny do 20 1 wody. Litr roz­tworu wystarcza na opryskanie powierzchni 10 m2. W 24 godzi­ny po zabiegu szklarnię trzeba dokładnie wywietrzyć. Dopiero po całkowitym ulotnieniu się par formaldehydu z gleby i po­wierzchni elementów szklarniowych, i po zaniku charaktery­stycznego zapachu można sadzić rośliny. Do zwalczania brunatnej plamistości liści zaleca się opryski­wanie roślin jednym z następujących preparatów: Dithane M 45 (0,2%), Euparen (0,2%), Cynkotox (0,3%), Topsin M (0,07%) lub Rovral (0,1%). Dawka cieczy roboczej wynosi 15—20 1 na 100 m2 powierz­chni użytkowej. Należy dokładnie pokryć cieczą dolną stronę liści, gdzie grzyb tworzy zarodniki. Zgorzel podstawy łodyg pomidora (Didymella lycopeisici). Najczęściej choroba występuje na starszych roślinach w po­czątkowym okresie owocowania. Szyjka korzeniowa roślin bru­natnieje, robi się cienka i roślina szybko więdnie i usycha. Po­rażeniu ulegają również owoce, które gniją koncentrycznie od nasady szypułki. Głównym źródłem zakażenia jest nie tylko gleba, ale również nasiona, narzędzia uprawowe, paliki, sznurki itp. W okresie we­getacji infekcji wtórnych dokonują zarodniki. Zapobieganie. Należy używać wyłącznie nasion za­prawionych Zaprawą nasienną T zawiesinową w ilości 3 g na 1 kg nasion. Podstawowym zabiegiem profilaktycznym jest ter­ miczna dezynfekcja gleby w szklarni oraz chemiczna dezynfek­cja szklarni SOz po zbiorach i formaliną przed sadzeniem roślin (jak w wypadku brunatnej plamistości). Należy przed sadze­niem stosować selekcję rozsady i niszczyć chorą. Po posadzeniu należy opryskać szyjki korzeniowe roślin oraz powierzchnię gleby w szklarni Dithane M 45 (0,2%), Sadoplonem 75 (0,4%) lub Rovralem (0,1%). Zabieg powtórzyć w wy­padku zaobserwowania objawów choroby. Rośliny porażone usu­nąć opryskawszy je uprzednio obficie wraz z glebą wokół nich. Korkowatość korzeni pomidora (Pyrenochaeta lycopersici). Choroba zostaje zauważona najczęściej po 2—4 tygodniach od posadzenia rozsady. W słoneczny dzień i w podwyższonej tem­peraturze rośliny w szklarni częściowo lub całkowicie więdną, a dopiero w nocy odzyskują normalny turgor. Liście porażo­nych roślin są mniejsze, jasnozielone. Korzenie porażonych ro­ślin mają brunatną barwę, są grubsze od normalnych, o nie­równej, podobnej do korka powierzchni. Grzyb wytwarza na porażonych korzeniach czarne, drobne owocniki. Może żyć sa­profitycznie w glebie. Choroba wpływa bardzo ujemnie na zawiązywanie się owo ców, obniżając plon. / Zapobieganie i zwalczanie. Zaleca się termiczną dezynfekcję gleby na możliwie dużą głębokość lub chemiczne odkażanie Basamidem granulowanym (50 g/m2), Bunemą (40— 60 cm3/m2) lub Vapamem (100—200 ml/m2). Basamid rozsiewa się za pomocą specjalnych lub nawozowych siewników, a na­stępnie dokładnie miesza z glebą do głębokości zależnej od za­stosowanej dawki (50 g/m2 do głębokości 20 cm). Vapam jest stosowany przy użyciu specjalnego urządzenia. ; Wymienione preparaty należy stosować ściśle według załą­czonej instrukcji. Wadą ich jest dość długie zaleganie w glebie zależnie od temperatury gleby. Ze względu na fitotoksyczne działanie preparatów konieczna jest przerwa między odkaża­niem a sadzeniem roślin. Przed sadzeniem roślin należy wyko­nać test rzeżuchowy. Jeżeli nie zastosowano dezynfekcji termicznej ani chemicz­nej,, zaleca się w 2—3 tygodnie po posadzeniu roślin polać po­wierzchnię gleby następującym roztworem: Kaptan zawiesino­wy 50 (0,2%) + Cynkotox (0,2%>) lub Dithane M 45 (0,2%) w ilości 3—4 l/m2. Zabieg należy powtórzyć dwukrotnie w od­stępie 12—14 dni. Eliminuje chorobę szczepienie odmian uprawnych na od­pornych podkładkach. Wertlcylioza, czyli więdnięcie grzybowe (Verłicillium alboatrum). Pierwszym objawem choroby jest żółknięcie i zamiera­nie dolnych liści. Później roślina więdnie na skutek porażenia wiązek naczyniowych pędów i korzeni. Wystąpieniu choroby sprzyjają: niska intensywność światła, niska temperatura, wy­soka wilgotność gleby, wieloletnia uprawa pomidora bez odka­żania termicznego lub chemicznego gleby. Zapobieganie i zwalczanie. Jak korkowacenia korzeni. Fuzaryjne więdnięcie pomidora (Fusarium oxysporum i F. lycopersici). Choroba występuje przeważnie na starszych rośli­nach. Objawem choroby jest postępujące od dołu żółknięcie liści i więdnięcie roślin. Na przekroju łodyg można zaobserwować zbrunatniały pierścień wiązek naczyniowych. Wysoka tempera­tura w szklarni sprzyja rozwojowi grzybów. Zapobieganie i zwalczanie. Takie samo jak in­nych chorób grzybowych. Zaraza ziemniaka na pomidorze (Phytophthoia infestans). Choroba ta nie występuje w szklarniach, jest jednak groźna dla pomidora uprawianego w inspektach i pod folią. Objawy chorobowe występują na liściach, łodygach i owocach, przy czym najbardziej uszkadzane są owoce, na których powstają szare, duże, twarde plamy, pokrywające się często białym na­lotem. Choroba poraża również zebrane owoce. Na porażonych liściach tworzą się duże, brunatniejące plamy. Brzegi plam po­krywają się białym nalotem. Liście szybko zamierają. Infekcji dokonują zarodniki roznoszone przez wiatr z porażonych plan­tacji ziemniaka, dlatego porażeniu ulegają pomidory uprawiane w późniejszym okresie. Zapobieganie i zwalczanie. Nie należy uprawiać pomidora w sąsiedztwie plantacji ziemniaka. Zwalczanie polega na opryskiwaniu roślin co 7—10 dni Cynkotoxem lub Dithane M45 (0,3%, 1,8 kg na ha) lub Sansporem (0,35—0,4%). Szara pleśń na pomidorze (Botrytis cinerea). Choroba jest szczególnie groźna dla pomidora uprawianego jesienią, w wa­runkach dużej wilgotności powietrza w szklarniach czy tune­lach foliowych. Porażeniu ulegają owoce, na których pojawiają się wodniste, rozszerzające się plamy, następnie pokrywające się puszystym, szarym nalotem. Również na łodygach widoczne są najpierw jasnobrunatne, później ciemniejące plamy z puszy­stym nalotem. Grzyb wytwarza ogromną ilość zarodników, uno­szących się w powietrzu po każdym poruszeniu rośliną. Zapobieganie i zwalczanie. Należy utrzymywać wilgotność powietrza poniżej 73%. W tym celu podczas opadów i zwiększonej wilgotności powietrza zewnętrznego wietrzyć i jednocześnie ogrzewać szklarnię. Stosować w szklarniach naj­bardziej odpowiedni system nawadniania kroplowego, które nie zwilża roślin. Od wystąpienia pierwszych objawów choroby opryskiwać rośliny co 10 dni środkami stosowanymi do zwal­czania brunatnej plamistości liści. Rak bakteryjny pomidora (Coiynebacteiium michiganense). Ta bardzo groźna choroba kwarantannowa występuje głównie w szklarniach. Objawem choroby jest stopniowe więdnięcie po­szczególnych listków, następnie całych liści, aż do bocznych pę­dów, a w końcu całych roślin wskutek zniszczenia wiązek na­czyniowych przez bakterie. Na przekroju pędu rośliny można zaobserwować pierścień brunatnych wiązek naczyniowych. Po­rażeniu ulegają również owoce i nasiona. Źródłem infekcji jest gleba, w której znajdują się porażone resztki roślin. Bakterie wnikają do rośliny przez uszkodzone miejsca na korzeniach i na nadziemnych częściach. Zachowują w glebie żywotność przez kilka lat. Drugim źródłem infekcji są chore rośliny wyrosłe z porażonych nasion. Zapobieganie i zwalczanie. Podstawowym zabie­giem profilaktycznym jest termiczna dezynfekcja gleby w szklar­ni (temperatura co najmniej 90°C) do głębokości 40 cm lub dezynfekcja roztworem formaliny jak w wypadku brunatnej plamistości. Nasiona podejrzane o obecność na nich bakterii na­leży odkażać w roztworze formaliny (3 ml formaliny na 37 ml wody) przez 5—10 minut, w temperaturze 20°C. Pędy należy wyłamywać, a nie wycinać. Mozaika pomidora (Nicotiana viius 1). Choroba ta występuje w różnym nasileniu. Pierwsze objawy porażenia można zaobser­wować na młodych liściach w postaci jasnozielonych plam na ciemnej powierzchni. Później plamy przybierają barwę żółtą, blaszki liściowe zaś silnie deformują się i mogą ulec redukcji (nitkowatość). Im wcześniej rośliny ulegną infekcji, tym choroba jest groź­niejsza. Może powodować ona znaczne ograniczenie plonu, jak i pogorszenie jakości owoców. Silnie porażone rośliny mogą nie wydać plonu. Wirus przenoszony jest z resztkami chorych roślin, na na­rzędziach, jak również z cząstkami tytoniu przez palaczy pa­pierosów, ponieważ proces fermentacji i przeróbki. tytoniu nie niszczy wirusa występującego na tej roślinie. Źródłem wirusa mogą być również nie odkażone nasiona. Mozaika ogórka na pomidorze {Cucumis virus 1). Porażenie objawia się przede wszystkim redukcją blaszek liściowych. Ro­śliny w dużym stopniu mają miotlasty pokrój. Przygotowywa­nie rozsady pomidora, np. uprawianego jesienią, w inspektach, szklarniach czy tunelach foliowych, w których uprawiano ogórki i nie przeprowadzono dezynfekcji termicznej, sprzyja infekcji. Wirus ten jest przenoszony przez mszyce. Smugowatość pomidora (Solarium virus 2). Objawem choroby są jasno, później ciemnobrunatne smugi na wszystkich pędach. Zbrunatnienie sięga w głąb tkanek. Rośliny bardzo słabo rosną, są kruche, a przy silnym porażeniu owoce mają również wgłę­bione jaśniejsze plamy przechodzące w nieregularne zbrunatnie­nia. Na przekroju owoców stwierdzić można włóknisty, zbru­natniały miąższ. Zapobieganie i zwalczanie wiroz. Należy prze­de wszystkim używać wolnych od wirusów nasion lub zapra­wiać je, po 4godzinnym moczeniu w wodzie o temperaturze 20—24°C, 10procentowym roztworem fosforanu trójsodowego (0,1 kg na 1 1 wody) o temperaturze 20—30°C, w którym nasio­na pozostają przez 15 minut. Wyjęte z roztworu nasiona należy płukać przez 5 min. pod bieżącą wodą i osuszyć. Gleba w szklar­ni, w której stwierdzono występowanie chorób wirusowych, a także skrzynki wysiewne, doniczki, narzędzia itp. powinny, być poddane termicznej dezynfekcji. Należy utrzymywać tem­peraturą ziemi 90—100°C przez 15—20 minut. Rozsadę należy produkować tylko w podłożu odkażonym. Podczas sadzenia roz­sady należy odrzucić rośliny z objawami chorób wirusowych. Duże znaczenie ma systematyczne zwalczanie owadów w szklar­ni. Porażone rośliny należy usuwać. Uprawiać odmiany odporne. Sucha zgnilizna wierzchołkowa owoców pomidora. Jest to choroba fizjologiczna występująca na skutek zaburzeń w gospo­darce wodnej rośliny, a także niedoboru wapnia w roślinie. Objawem choroby są lekko zagłębione ciemnozielone plamy na wierzchołku owoców. Następnie plamy stają się prawie czarne; miąższ pod nimi również czernieje i ulega suchej zgniliźnie. Chorobie tej ulegają najczęściej rośliny w szklarni o wysokiej temperaturze a niskiej temperaturze podłoża i przy obfitym na­wadnianiu. Rośliny rozwijają się normalnie w okresie małego natężenia światła, z nadejściem jednak pierwszych słonecznych dni wiosną zaczynają okresowo więdnąć, ponieważ ich system korzeniowy jest nieproporcjonalnie mały w stosunku do części nadziemnej. Rośliny reagują wtedy opadaniem kwiatów i wierz­chołkowym zasychaniem owoców. Zapobieganie. Utrzymywanie odpowiedniej temperatu­ry w szklarni, prawidłowe nawadnianie i nawożenie roślin. Psy ogłoszenia | wyślij kwiaty | Domeny internetowe zarejestrujesz za grosze. | komputery | Projektowanie ogrodów Szczecin w najlepszym wydaniu. Obecnie najlepsze ceny w regionie! | spawarki | fontanny | grille weber

Wstęp
W ostatnich latach produkcja ogrodnicza pod szkłem i pod folią bardzo wzrosła. Przede wszystkim powierzchnia szklarni i tuneli foliowych uległa zwielokrotnieniu. Daje się również zaobserwować postęp w technicznym wyposażeniu szklarni, jak również w metodach uprawy roślin, pozwalający na wzrost wydajności z jednostki powierzchni. O ile jeszcze w 1965 r. powierzchnia inspektów wynosiła 436 ha, a szklarni tylko 276 ha, to w 1971 r. powierzchnia szklarni niemal równała się powierzchni inspektów i dopiero zaczęły wchodzić do eksploatacji tunele foliowe. W 1981 r. szklarni było już niemal pięciokrotnie więcej niż inspektów, a tuneli foliowych 4krotnie. Można więc stwierdzić, że w naszym ogrodnictwie wprowadza się nowocześniejsze i mniej pracochłonne metody uprawy, które pozwalają na znaczne ograniczenie zapotrzebowania na robociznę ręczną, a jednocześnie stwarzają możliwości uzyskania znacznie wyższej wydajności. Trzeba jednak podkreślić, że szybkie zwiększanie powierzchni szklarni czy tuneli foliowych nie powinno być celem na szej produkcji pod osłonami. Natomiast celem tym powinno być uzyskanie szybkiego przyrostu plonów, ponieważ oceniając obiektywnie obecny poziom plonów spod szkła i folii musimy stwierdzić, że nie jest on zadowalający. Szczególnie w obecnej sytuacji paliwowej istotne jest przecież to, ile kilogramów paliwa zużyć trzeba na wyprodukowanie określonej masy warzyw czy kwiatów. Ani. obecnie, ani w najbliższej przyszłości nie będzie nas stać na nieracjonalne zużywanie paliw. Celem tej serwisu jest z jednej strony zwrócenie uwagi na nowoczesne rozwiązania techniczne w budownictwie szklarni i tuneli foliowych, z drugiej zaś na metody uprawy podstawo­wych gatunków roślin pozwalające na uzyskanie lepszych wyników produkcyjnych.